analiza zachowania osadzona w kontekście
Jak pracuję
Łączę analizę zachowania, kontekst środowiskowy i podejście afirmujące neuroróżnorodność.
Nie zaczynam od pytania, jak zatrzymać zachowanie. Interesuje mnie to, co dana trudność mówi o obciążeniu, relacji, wymaganiach i dostępności do działania.
Przy silnej reaktywności na wymagania szczególnie ważne są tempo, autonomia i sposób komunikacji. Dlatego w analizie uwzględniam także profil PDA (Persistent Drive for Autonomy).
Jak rozumiem trudność
Zachowanie traktuję jako informację, nie punkt wyjścia do kontroli.
Kiedy pojawia się odmowa, eskalacja, wycofanie albo trudność przy zmianie, nie zakładam od razu braku chęci czy „testowania granic”. Sprawdzam raczej, co wydarzyło się wcześniej i jak ta sytuacja mogła zadziałać na układ nerwowy, dostępność i poczucie bezpieczeństwa.
Pytam między innymi:
- co podniosło obciążenie
- gdzie pojawiła się presja
- kiedy spadła dostępność do działania
- jakie sygnały pojawiły się wcześniej
- co otoczenie odczytało jako odmowę, choć mogło być ochroną systemu
- jaką rolę odegrało środowisko: osoby, miejsce, sposób komunikacji, organizacja dnia
To, co z zewnątrz bywa odczytywane jako odmowa, może być próbą ochrony przeciążonego systemu.
Na czym opieram pracę
Pracuję na danych, hipotezach i małych zmianach sprawdzanych w praktyce.
Analiza sytuacji pomaga oddzielić to, co ktoś potrafi w sprzyjających warunkach, od tego, co jest realnie dostępne w danym momencie. Dzięki temu łatwiej znaleźć zmiany, które zmniejszają napięcie i zwiększają bezpieczeństwo działania.
Nie chodzi o gotowy schemat dla każdego, tylko o rozumienie konkretnej osoby w konkretnym środowisku: domu, szkole, terapii albo pracy.
Dane są dla mnie narzędziem porządkowania sytuacji — nie po to, by uprościć człowieka, ale po to, by nie zgubić jego kontekstu.
Co jest dla mnie ważne
To podejście opiera się na kilku stałych filarach.
podejście afirmujące neuroróżnorodność
uważność na obciążenie, presję i dostępność do działania
praca na danych, nie na samych założeniach
etyka, relacja i dopasowanie do realnej sytuacji
Dla kogo
To podejście może być pomocne, gdy standardowe strategie już nie wystarczają.
Szczególnie wtedy, gdy sytuacje się powtarzają, trudno uchwycić ich przyczynę, a szybkie interpretacje nie przynoszą ulgi ani lepszego zrozumienia.
Jeśli szukasz wsparcia, które nie redukuje człowieka do „trudnego zachowania”, tylko pomaga zobaczyć cały układ: osobę, wymagania, środowisko i koszt funkcjonowania, zapraszam do kontaktu: kontakt@autyzm.poznan.pl